شمس الدين حافظ
598
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
514 - « بيار باده » بيار باده و بازم رهان ز مخمورى * كه هم به باده توان كرد دفعِ رنجورى به هيچ وجه نتابد چراغِ مجلس انس * مگر به روى نگار و شرابانگورى به سِحْرِ غمزهء فَتّان هيچ غره مباش * كه آزمودم و سودى نداشت مغرورى اديب چند نصيحت كنى كه عشق مباز * كه هيچ نيست اديب اين سخن به دستورى به عشق زنده بُود جانِ مردِ صاحبدل * اگر تو عشق ندارى برو كه معذورى به يك فريب نهادم صَلاح خويش از دست * دريغ آن همه زهد و صلاحِ مستورى رسيد دولتِ وصل و گذشت محنتِ هجر * نهاد كشور دل باز رو به معمورى به هركسى نتوان گفت درد او حافظ * بدان بگو كه كشيدست مِحنَت دورى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( شراب بياور و مرا از خمارى رها كن زيرا رنجورى و غم را با شراب مىتوان بر طرف كرد ) معنى بيت ( 2 ) ( سبب رونق و شادى هر مجلس به دو چيز بستگى دارد يكى چهرهء محبوب و ديگر شراب ناب انگور ) معنى بيت ( 3 ) ( عشوهء تو شور و غوغا برپامىكند و همه را شيفته مىكند پس مغرور مباش زيرا من تجربه كردهام كه غرور فايدهاى ندارد ) معنى بيت ( 4 ) ( اى اديب و دانشمند چقدر مرا پند مىدهى كه عاشق مشو ، زيرا اين پند تو در هيچ قانوننامهاى نيست و عشق قانون ندارد ) معنى بيت ( 5 ) ( انسان عارف و آگاه دلش به عشق زنده است ، پس تو از عشق آگاهى ندارى ، عذرت پذيرفته است ، برو ) معنى بيت ( 6 ) ( با يك عشوهء محبوب ، لباس زهد و تقوا را ترك كردم ، حيف از آن همه زحمتى كه در اين زهد و تقوا كشيدم ) معنى بيت ( 7 ) ( اقبال ديدار فرارسيد و رنج هجران سپرى گشت و كشور دل مجددا رو به آبادانى گذاشت ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - اينقدر غم و غصه را به خود راه مده ، و خوش باش زيرا زندگى را هرطور بگيرى ، همان خواهد بود . چراغ مجلس انس و دوستى هرگز روشنايى نمىدهد ، مگر با ايمان و توكل بر خدا . 2 - اينقدر به اعمال و افكار و ثروت خود مغرور نباش ؛ پند و اندرز در شما اثر ندارد زيرا مسايل زندگى را به مسخرگى گرفتهايد ، زندگى بازيچه نيست بلكه بايد فكر فردا بود . 3 - اى اديب ؛ مرد صاحبدل جانش به عشق زنده است ، پس اگر تو عشق ندارى راهت را بكش و دنبال كار خود برو زيرا حريف ، بسيار سياس و مكار است . 4 - زمان رنج و محنت شما سپرى گرديد و شمارش معكوس براى خوشبختى و سعادت فرارسيده است پس وقت را مغتنم بشماريد و در راه سعادت و خوشبختى تلاش كنيد كه هماى سعادت و كاميابى نزديك شما شده و اجازهء ورود مىخواهد . 5 - انسان درد و ناراحتى خود را با هركس و ناكسى نمىتواند بگويد ، زيرا عدهاى نه تنها كارى نمىكنند بلكه گستاختر مىشوند و انسان را ناپخته و خام تصور مىكنند ، بنابراين ، راز دل خود را با كسى در ميان مگذار . 6 - سفر را توصيه مىكنم و خريدوفروش را مناسب مىدانم ، اما بيمار همچنان به همان وضع و حال خواهد بود . موفقيت شما توأم با صبر و شكيبايى حاصل مىشود ، همين پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برو و چند ركعت نماز بخوان و دعا كن تا خداوند كمك فرمايد ، مژدهاى دريافت مىكنيد . 7 - شما بيهوده خيال مىكنى كه خواهر يا برادرش گناهكار است ، آنها از روى علاقه اقدام كردهاند ولى بىجهت حساسيت به خرج مىدهيد ، پس با لطف و مهربانى عمل كنيد كه بسيار سودمند است و از رنگ سفيد استخوانى يا ارغوانى استفاده كنيد . 8 - از طريق امواج و رايانه و اينترنت خبرهاى خوب و تبادل نظر و مراوده براى شما يا ايشان حاصل مىشود .